Artikel   |  vrijdag 29 september 2017
1945 × gelezen

Ambtenaren blijven ambtenaren


wet dba

Op 1 januari 2020 is het zover: de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren, ofwel de WNRA wordt ingevoerd. Wie op deze letters googelt, krijgt 453.000 zoekresultaten. Dat aantal zal de komende jaren gaan toenemen. Er gaat veel veranderen, en tegelijk zijn de veranderingen best overzichtelijk als je ze rustig beschouwt.

Om te beginnen zijn er twee zaken die niet veranderen: medewerkers van waterschappen, gemeenten en provincies blijven wat ze zijn: ambtenaren. Daarnaast zullen de arbeidsvoorwaarden die op dit moment gelden voor ambtenaren, door invoering van de WNRA niet veranderen.

Wat zorgt er dan voor dat de WNRA toch zo ingrijpend is?

Dat komt omdat de spelregels veranderen. De WNRA zorgt ervoor dat op 2 domeinen belangrijke veranderingen optreden. Dit zijn de volgende:

  1. Het burgerlijk arbeidsrecht wordt van toepassing op de arbeidsverhoudingen bij overheidswerkgevers. Het gevolg daarvan is dat:
  • ambtenaren een arbeidscontract naar burgerlijk recht krijgen, in plaats van hun ambtelijke aanstelling;
  • de regels rond bezwaar en beroep in ambtenarenzaken straks niet meer bestaan;
  • het aanstellings- en ontslagrecht uit het burgerlijk wetboek op ambtenaren van toepassing wordt.

2. De speciale regels voor het arbeidsvoorwaardenoverleg en de doorwerking van gemaakte afspraken worden vervangen door het reguliere cao-recht. Overheidsmedewerkers krijgen een echte CAO.

Werkgeversorganisaties en vakbonden zijn inmiddels druk bezig met de voorbereidingen van al deze veranderingen. Voor individuele waterschappen, gemeenten en provincies geldt echter dat ze zich eveneens moeten voorbereiden op de gevolgen van de WNRA. Hoe kunnen overheidsorganisaties zich voorbereiden?

1. Arbeidsrecht

Vanaf 2020 is het belangrijk dat overheidswerkgevers goed zijn ingevoerd in het burgerlijk arbeidsrecht. De voorwaarden waarop een medewerker in dienst komt of met ontslag gaat, veranderen immers sterk. Voldoende training en verdieping in het burgerlijk arbeidsrecht is daarom een must. Een positief element is dat sinds de introductie van de Wet Werk en Zekerheid in 2015 het burgerlijk ontslagrecht nogal wat trekjes heeft gekregen van het ambtenarenrecht door de introductie van een gesloten ontslagstelsel. De ontslaggronden in het burgerlijk recht lijken sterk op de gronden die in de huidige overheidsregelingen staan.

2. Arbeidsvoorwaarden

Maar ook op het gebied van arbeidsvoorwaarden kunt u zich al enigszins voorbereiden. Naast de landelijke CAR/UWO, SAW of CAP beschikt uw organisatie over een aantal lokale arbeidsvoorwaarden. Dat blijft zo. De vraag is echter wat u lokaal (nog) gaat regelen. Dat hangt namelijk af van hetgeen in de landelijke CAO voor uw branche wordt afgesproken. Aan de ene kant wilt u niet dat zaken die nu arbeidsvoorwaardelijk zijn geregeld (landelijk of lokaal), straks onbedoeld verdwijnen. Maar aan de andere kant wilt u ook niet dat zaken die straks in de CAO worden geregeld, ook nog in uw lokale regelingen staan. Maar wat u moet – of mag – aanvullen of ontdubbelen in uw lokale regelingen weet u pas als de tekst van de eerste CAO bekend is. En dat zal pas rond 2020 het geval zijn. Het aanvullen en ontdubbelen van uw arbeidsvoorwaarden kunt u dus pas ter hand nemen als de eerste CAO is afgesproken. Wat u nu wel kunt doen, is uw lokale regelingen screenen op strijd met het burgerlijk recht.

3. Individuele afspraken

Naast algemene arbeidsvoorwaardenregelingen mogen individuele arbeidsovereenkomsten straks ook niet meer in strijd met het burgerlijk recht zijn. Het verdient dus eveneens aanbeveling om eventuele individuele afspraken met ambtenaren goed tegen het licht te houden.

Dit artikel is verschenen in de septembereditie van magazine Driessen Persoonlijk.

Deel deze pagina
Paul van Tiggelen
Als manager van de afdeling RAP bij IJK, onderdeel van Driessen Groep, is Paul verantwoordelijk voor alle aspecten van het digitale kennissysteem RAP. Vanuit zijn rechtspositionele achtergrond is hij verantwoordelijk dat RAP te allen tijde de juiste en actuele informatie bevat.
Meer van deze auteur